Compliance

Whistleblowing 2026 — obowiązki firm zatrudniających 50+ osób

2 maja 2026 ~7 min czytania Anna Wiśniewska

Od września 2024 weszła w życie polska ustawa o ochronie sygnalistów (whistleblowing), implementująca dyrektywę UE 2019/1937. W 2026 obowiązki dotyczą wszystkich firm zatrudniających ponad 50 osób (z wyjątkami dla finansów i sektorów wrażliwych — od 0 osób). Brak zgodności = kary do 100 000 zł i odpowiedzialność karna zarządu.

Kogo obejmuje ustawa

  • Firmy zatrudniające 50+ osób — pełen obowiązek (kanały zgłoszeń, regulamin, ochrona sygnalistów)
  • Sektor finansowy (banki, ubezpieczyciele, fundusze) — od 1 osoby zatrudnionej
  • Branża prania pieniędzy / antykorupcja — od 1 osoby
  • Sektor publiczny — wszystkie urzędy, instytucje, samorządy

Wartość zatrudnienia liczy się jako średnia roczna — uwzględnia umowy o pracę, zlecenia, B2B z dominującym kontraktem.

Co musi mieć firma

  1. Wewnętrzny kanał zgłoszeń — telefoniczny, email, formularz online lub spotkanie. Anonimowy, dostępny 24/7
  2. Regulamin zgłoszeń — pisemny dokument opisujący procedurę, terminy, ochronę
  3. Osoba odpowiedzialna — najczęściej HR, compliance officer lub zewnętrzna firma
  4. Rejestr zgłoszeń — ewidencja wszystkich zgłoszeń (anonimowa, ale chronologiczna)
  5. Konsultacje z pracownikami — przed wprowadzeniem regulaminu, podczas zmian

Co musi zawierać zgłoszenie

Sygnalista zgłasza naruszenia prawa w obszarach:

  • Zamówienia publiczne
  • Usługi finansowe, podatki, AML
  • Ochrona środowiska
  • Bezpieczeństwo żywności i pasz
  • Zdrowie publiczne, ochrona konsumenta
  • Ochrona prywatności i danych osobowych
  • Bezpieczeństwo sieci i systemów informatycznych

Z poza obszaru ochrony — zgłoszenia interpersonalne (mobbing, dyskryminacja) idą do innych ścieżek.

Ochrona sygnalisty

Sygnalista chroniony przed:

  • Zwolnieniem z pracy
  • Niekorzystną zmianą warunków pracy
  • Niedopuszczeniem do awansu, premii, szkoleń
  • Mobbingiem i izolacją w zespole

Działania odwetowe = odpowiedzialność dyscyplinarna i karna pracodawcy. Sygnalista ma prawo do odszkodowania (nie mniej niż 12 miesięcznych pensji).

Najczęstsze pytania

Czy musi być zgłoszenie pisemne?
Nie. Sygnalista może zgłosić ustnie (telefon, spotkanie), pisemnie (email, list, formularz) lub anonimowo. Każda forma musi być przyjmowana.
Co jeśli moja firma ma 49 osób?
Nie ma obowiązku tworzenia kanałów wewnętrznych, ale sygnalista zatrudniony może zgłosić bezpośrednio do PIP, prokuratury lub innych organów. Mała firma też nie może odwetowo działać.
Jaka kara grozi za brak zgodności?
Do 100 000 zł grzywny dla firmy + osobista odpowiedzialność karna zarządu (do 1 roku więzienia za utrudnianie zgłoszeń).

Potrzebujesz pomocy?

Zespół Księgowość 365 pomoże Ci rozwiązać sprawę zgodnie z polskim prawem podatkowym. Bezpłatna pierwsza konsultacja online.

Bezpłatna konsultacja