Pon-Pt 8:00-17:00 (CET)

Słownik księgowości i podatków

Wszystko, co musisz wiedzieć o polskich pojęciach księgowych i podatkowych.

KSeF — Krajowy System e-Faktur

Krajowy System e-Faktur — obowiązkowy system elektronicznych faktur w Polsce. Od 1 lutego 2026 dla dużych podatników, od 1 kwietnia 2026 dla wszystkich VAT-owców.

ZUS — Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych — polski organ zajmujący się ubezpieczeniami społecznymi (emerytalnym, rentowym, chorobowym) oraz zdrowotnymi.

JDG — Jednoosobowa Działalność Gospodarcza

Jednoosobowa Działalność Gospodarcza — najprostsza forma prowadzenia firmy w Polsce, zarejestrowana w CEIDG. Bez kapitału, na własne imię.

Sp. z o.o. — Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością — najpopularniejsza forma spółki kapitałowej w Polsce. Minimalny kapitał zakładowy 5 000 zł.

KPiR — Książka Przychodów i Rozchodów

Książka Przychodów i Rozchodów — uproszczona forma ewidencji księgowej dla małych firm i JDG. Limit 2 mln EUR przychodu.

NIP — Numer Identyfikacji Podatkowej

Numer Identyfikacji Podatkowej — 10-cyfrowy identyfikator podatnika w Polsce. Wymagany dla każdej firmy i każdego pracującego.

REGON — Rejestr Gospodarki Narodowej

Rejestr Gospodarki Narodowej — 9-cyfrowy numer statystyczny firmy w Polsce, nadawany przy rejestracji.

CEIDG — Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej

Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej — rejestr JDG w Polsce. Online platforma rejestracji firm.

KRS — Krajowy Rejestr Sądowy

Krajowy Rejestr Sądowy — sądowy rejestr spółek (Sp. z o.o., SA, PSA, sp. k. itd.) i innych podmiotów prawnych w Polsce.

PIT — Podatek Dochodowy od Osób Fizycznych

Podatek dochodowy od osób fizycznych — w Polsce: skala 12%/32% lub liniowy 19% lub ryczałt (od 2% do 17%).

CIT — Podatek Dochodowy od Osób Prawnych

Podatek dochodowy od osób prawnych — w Polsce stawka 9% (mały podatnik, do 2 mln EUR) lub 19%. Estoński CIT — alternatywa od 2021.

VAT — Value-Added Tax / Podatek od Towarów i Usług

Podatek od towarów i usług — w Polsce stawki: 23% (podstawowa), 8%, 5%, 0%. Limit zwolnienia 240 000 zł od 2026.

Ryczałt — Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych — uproszczona forma opodatkowania w PIT. Stawki 2-17% od przychodów (nie od dochodu).

JPK_V7M — Jednolity Plik Kontrolny — VAT z deklaracją

Jednolity Plik Kontrolny VAT z deklaracją — comiesięczne raportowanie VAT do KAS w formacie XML.

JPK_CIT — Jednolity Plik Kontrolny — CIT

Jednolity Plik Kontrolny CIT — od 2026 obowiązkowy plik dla dużych podatników CIT (księgi rachunkowe → XML).

S24 — System rejestracji spółki w 24h

S24 — system online rejestracji Sp. z o.o. przez Profil Zaufany w 24 godziny.

ePUAP — Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej

Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej — system komunikacji z urzędami w Polsce.

Profil Zaufany — Profil Zaufany

Profil Zaufany — bezpłatny elektroniczny podpis weryfikujący tożsamość w usługach administracji publicznej.

Mały ZUS Plus — Mały ZUS Plus

Mały ZUS Plus — preferencyjne, niższe składki ZUS dla małych przedsiębiorców z dochodem rocznym do 200 000 zł.

Karta Polaka — Karta Polaka

Karta Polaka — dokument potwierdzający przynależność do narodu polskiego dla osób zagranicznych pochodzenia polskiego.

PESEL UKR — Numer PESEL dla obywateli Ukrainy

PESEL UKR — specjalny numer PESEL dla obywateli Ukrainy w Polsce, nadawany od 2022 w ramach ochrony tymczasowej.

MPP — Mechanizm Podzielonej Płatności (Split Payment)

Mechanizm Podzielonej Płatności — system rozdzielenia kwoty VAT i netto przy płatności, obowiązkowy dla wybranych towarów (m.in. stal, paliwa).

Whitelist — Biała lista podatników VAT (Whitelist)

Biała lista podatników VAT — rejestr aktywnych podatników VAT w Polsce. Płatność na konto spoza listy → ryzyko odpowiedzialności solidarnej.

IP Box — IP Box (preferencyjne 5% PIT/CIT)

IP Box — preferencyjne 5% PIT/CIT od dochodów z kwalifikowanego IP (oprogramowanie, patenty), wymagana ewidencja R&D.

Estoński CIT — Estoński CIT (Ryczałt od dochodów spółek)

Estoński CIT (ryczałt od dochodów spółek) — alternatywna forma CIT od 2021. Podatek tylko od wypłaty zysku. Limit małego podatnika 8 517 000 zł.

WDT — Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towarów

Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towarów — sprzedaż towarów do innego kraju UE z polskim VAT 0%, pod warunkiem rejestracji VAT-UE.

WNT — Wewnątrzwspólnotowe Nabycie Towarów

Wewnątrzwspólnotowe Nabycie Towarów — zakup towarów z innego kraju UE. Podatek rozliczany w deklaracji JPK_V7M.

OSS / IOSS — One-Stop Shop / Import One-Stop Shop

OSS / IOSS — uproszczone rozliczenie VAT przy sprzedaży B2C do UE / imporcie z poza UE (limit 150 EUR/przesyłka). Jeden punkt rejestracji.

PIT-2 — Formularz PIT-2

Formularz PIT-2 — oświadczenie pracownika dla pracodawcy o stosowaniu kwoty wolnej 30 000 zł i ulg w PIT.

PUE ZUS — Platforma Usług Elektronicznych ZUS

Platforma Usług Elektronicznych ZUS — system online do komunikacji z ZUS (deklaracje, zwolnienia, raporty).

e-Doręczenia / ADE — Elektroniczna skrzynka doręczeń

e-Doręczenia (ADE) — obowiązkowa elektroniczna skrzynka doręczeń dla firm. Od 2026 dla większości podmiotów.

KAS — Krajowa Administracja Skarbowa

Krajowa Administracja Skarbowa — polski organ administracji skarbowej (urzędy skarbowe, izby celno-skarbowe).