Co to jest umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania?

To umowa międzynarodowa między Polską a Ukrainą, podpisana w 1993 r., która określa, w którym kraju podatek powinien być zapłacony, aby uniknąć opodatkowania tego samego dochodu w dwóch krajach jednocześnie.

Czy Ukrainian pracujący w Polsce może uniknąć podwójnego podatku?

Tak. Jeśli Ukrainiec pracuje w Polsce i płaci tu podatek od wynagrodzeń, może złożyć wniosek o ulgę podatkową na Ukrainie. Podatek zapłacony w Polsce jest odliczany od podatku ukraińskiego.

Które dochody podlegają umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania?

Umowa obejmuje: wynagrodzenia z pracy, działalność gospodarczą (dochody przedsiębiorców), dochody z nieruchomości, dywidendy, odsetki, tantiemy i dochody z wyceny majątku.

Jak złożyć wniosek o ulgę podatkową jako Ukrainiec w Polsce?

Wnioskodawca musi złożyć zaświadczenie o zapłacie podatku w Polsce do urzędu skarbowego. Wymagane dokumenty to: zaświadczenie podatkowe z Polski, deklaracja podatku ukraińskiego, dokumenty potwierdzające rezydencję.

Czy umowa PL–UA wymagała zmian w wyniku kryzysu ukraińskiego?

Umowa z 1993 r. pozostaje w mocy. Jednak w praktyce procedury mogą być utrudnione ze względu na sytuację polityczną. Zalecane jest konsultowanie się z doradcą podatkowym w obu krajach.

Unikanie podwójnego opodatkowania Polska–Ukraina

Opublikowano: 7 kwietnia 2026 Autor: Marta Krajewska Kategoria: Prawo Międzynarodowe

Polska i Ukraina mają podpisaną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Poznaj zasady tej umowy, jak zastosować ulgi podatkowe i jak rozliczać się z podatkami, gdy pracujesz lub prowadzisz biznes w obu krajach.

Wprowadzenie: Czy musisz płacić podatek w obu krajach?

Osoby i przedsiębiorcy pracujący jednocześnie w Polsce i na Ukrainie mogą napotkać problem podwójnego opodatkowania – czyli zapłacenia podatków od tego samego dochodu w obu krajach. W pewnych sytuacjach może to oznaczać stratę ponad połowy zarobków.

Na szczęście polska i ukraińska regulacja podatkowa zawiera rozwiązania. Oba kraje podpisały umowę międzynarodową, która określa zasady opodatkowania i pozwala na unikanie takich sytuacji.

Czym jest umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania?

Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Ukrainą została podpisana w Kijowie, 12 stycznia 1993 roku. Jest to umowa międzynarodowa, która określa:

Główne zasady umowy PL–UA

Rozgraniczenie uprawnień podatkowych: Określa, w którym kraju dochód powinien być opodatkowany
Ulga podatkowa: Zezwala na odliczenie podatku zapłaconego w jednym kraju od podatku drugiego kraju
Wymiana informacji: Pozwala władzom podatkowym obu krajów na wymianę informacji o podatnikach
Zapobieganie uchylaniu się: Zapobiega sztucznym schematom mającym na celu uniknięcie opodatkowania

Które dochody są objęte umową PL–UA?

Umowa obejmuje szeroką gamę dochodów i typów dochodów:

Rodzaje dochodów objętych umową

Typ dochodu	Zasada opodatkowania	Przykład
Wynagrodzenie z pracy	Kraj, w którym pracownik faktycznie pracuje	Ukrainiec pracujący w Polsce płaci PIT w Polsce
Samozatrudnienie / działalność	Kraj siedziby przedsiębiorcy lub trwałego zamieszenia	Polski przedsiębiorca pracujący na Ukrainie
Dywidendy	Kraj spółki wypłacającej dywidendę	Ukrainiec otrzymujący dywidendę z polskiej spółki
Odsetki i tantiemy	Zazwyczaj kraj płacący (Polska)	Pożyczka udzielona od Ukrainy Polsce
Dochody z nieruchomości	Kraj, gdzie znajduje się nieruchomość	Polak wynajmujący mieszkanie na Ukrainie

Jak działa ulga podatkowa w praktyce?

Jeśli dochód jest opodatkowany w obu krajach, podatnik może zastosować ulgę. Oto jak to wygląda krok po kroku:

Przykład 1: Ukrainiec pracujący w Polsce

Roczny dochód: 60 000 zł (wynagrodzenie w Polsce)

Krok 1: Zapłata podatku w Polsce Wynagrodzenie brutto: 60 000 zł PIT (12% + ubezpieczenia): ~15 000 zł Netto w Polsce: 45 000 zł Krok 2: Obowiązek podatkowy na Ukrainie Zarobek uznawany za przychód na Ukrainie: 60 000 zł Podatek ukraiński (18%): ~10 800 zł Krok 3: Zastosowanie ulgi Podatek zapłacony w Polsce: 15 000 zł Limit ulgi (18% × 60 000): 10 800 zł Ponieważ zapłacono 15 000 zł > 10 800 zł: Na Ukrainie brak dodatkowego podatku Podatek zapłacony w Polsce przykrywa obowiązek ukraiński WYNIK: Całkowity podatek = 15 000 zł Bez ulgi: 15 000 + 10 800 = 25 800 zł (straty 10 800 zł)

Przykład 2: Polski przedsiębiorca na Ukrainie

Roczny przychód: 200 000 zł z działalności na Ukrainie

Krok 1: Podatek na Ukrainie Przychód: 200 000 zł Koszty operacyjne: 100 000 zł Dochód do opodatkowania: 100 000 zł Podatek CIT ukraiński (18%): 18 000 zł Krok 2: Obowiązek w Polsce Przedsiębiorca musi zgłosić przychód w PIT/CIT w Polsce Dochód polski: 100 000 zł (zysk) Podatek CIT polski (19%): 19 000 zł Krok 3: Ulga podatkowa Podatek zapłacony na Ukrainie: 18 000 zł Limit ulgi (19% × 100 000): 19 000 zł Ponieważ 18 000 < 19 000: Do Polski należy zapłacić: 19 000 - 18 000 = 1 000 zł WYNIK: Całkowity podatek = 18 000 + 1 000 = 19 000 zł (wyższa stawka polska) Bez ulgi: 18 000 + 19 000 = 37 000 zł

Procedura uzyskania ulgi podatkowej

Aby zastosować ulgę, podatnik musi przejść przez określone procedury w każdym kraju.

Kroki dla Ukraińca pracującego w Polsce

Uzyskaj zaświadczenie podatkowe z Polski — Wnioskuj do polskiego urzędu skarbowego o zaświadczenie potwierdzające zapłatę PIT za dany rok
Złóż deklarację na Ukrainie — Na Ukrainian Tax Service (DFS) złóż roczną deklarację dochodów z zaznaczeniem dochodów zagranicznych
Załącz dokumenty wspierające — Zaświadczenie z Polski, kopie umowy o pracę, kopie rachunków bankowych potwierdzających wypłaty
Czekaj na weryfikację — Ukrainian Tax Service weryfikuje dokumenty (zazwyczaj 20–30 dni)
Otrzymaj zwrot lub potwierdzenie — Jeśli podatek w Polsce był wyższy, nie będzie dodatkowego podatku. W przypadku różnicy, może być zwrot.

Wymagane dokumenty

Zaświadczenie o zapłacie podatku w Polsce (w polskim i ukraińskim)
Deklaracja PIT-36 z Polski
Umowa o pracę lub umowa cywilna (tłumaczenie)
Dowód pobytu/rezydencji na Ukrainie
Paszport i numer PESEL (jeśli dotyczy)
Oświadczenie o rezydencji podatkowej (formularz Ukrainian Tax Service)

Praktyczne wyzwania w stosowaniu umowy PL–UA

Chociaż umowa istnieje, jej praktyczne stosowanie może być utrudnione:

Problemy i rozwiązania

Problem	Przyczyna	Rozwiązanie
Powolne procedury	Długa weryfikacja dokumentów na Ukrainie	Zaplanuj wniosek na 2–3 miesiące przed terminem
Wymóg tłumaczenia	Dokumenty muszą być przetłumaczone	Korzystaj z tłumacza przysięgłego
Braki informacji	Urzędy mogą żądać dodatkowych dokumentów	Zbieraj dokumenty proaktywnie co roku
Zmienne interpretacje prawa	Różne interpretacje artykułów umowy	Konsultuj się z doradcą podatkowym w obu krajach

Praktyczne porady dla podatników PL–UA

Aby uniknąć problemów z podwójnym opodatkowaniem, postępuj zgodnie z tymi zaleceniami:

Przed podpisaniem umowy pracy lub rozwiązaniem

Sprawdź, czy będziesz opodatkowany w Polsce czy na Ukrainie
Upewnij się, że pracodawca prawidłowo oblicza i odprowadza podatki
Zażądaj pisemnego potwierdzenia miejsca opodatkowania

Prowadzenie ewidencji finansowej

Przechowuj wszystkie potwierdzenia zapłaty podatków
Zachowaj kopie umów i dowodów zapłaty wynagrodzeń
Prowadź rejestr dochodów z podziałem na kraj pochodzenia

Roczne rozliczenia

Co roku złóż deklarację w obu krajach
Wnioskuj o zaświadczenie o zapłacie podatku w kraju pierwszego opodatkowania
Zgłoś ulgę podatkową w kraju drugiego opodatkowania

FAQ: Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę zastosować ulgę, jeśli pracowałem mniej niż rok?

Tak. Ulga stosuje się proporcjonalnie do liczby dni pracy. Jeśli pracowałeś 6 miesięcy, liczysz ulgę od 50% dochodów.

Czy ulga dotyczy również VAT?

Nie. Umowa dotyczy podatków dochodowych (PIT, CIT) i podatków od majątku, ale nie VAT. VAT ma inne reguły międzynarodowe.

Co jeśli jestem rezidentem podatkowym w Polsce, ale pracuję na Ukrainie?

Twój status rezydencji podatkowej decyduje o tym, gdzie musisz płacić podatki. Jeśli jesteś rezydentą Polski, musisz w Polsce opodatkować swoje światowe dochody, a następnie stosować ulgę za podatek zapłacony na Ukrainie.

Czy umowa PL–UA jest stosowana automatycznie?

Nie. Musisz aktywnie złożyć wniosek w kraju drugiego opodatkowania. Umowa nie działa bez twojej inicjatywy.

Czy mogę uniknąć opodatkowania w obu krajach?

Nie. Umowa minimalizuje skutki podwójnego opodatkowania, ale nie eliminuje podatków całkowicie. Zawsze będziesz płacić podatek w kraju, gdzie uzyskujesz dochód.

Co się stanie, jeśli nie zastosowę ulgi?

Jeśli nie wnosisz o ulgę, możesz płacić podatki w obu krajach jednocześnie – co skutkuje wysoką efektywną stawką. Zwrot podatków może być możliwy również wstecz (zazwyczaj do 3–5 lat), ale wymaga formalnego wniosku.

Marta Krajewska

Wiek: 29 lat

Wykształcenie: Magister na Uniwersytecie Gdańskim (kierunek prawo międzynarodowe i prawa człowieka)

Doświadczenie: 6 lat specjalizacji w prawie migracyjnym, podatkami dla obcokrajowców i umowami międzynarodowymi

Marta specjalizuje się w rozliczeniach podatków dla osób pracujących w wielu krajach, zwłaszcza między Polską a Ukrainą. Jej porad szukają przedsiębiorcy i pracownicy chcący uniknąć komplikacji podatkowych.