Firma w Polsce dla obywatela Ukrainy
specjalne zasady 2026

Zmiany od 5 März 2026 — koniec specustawy, nowe zasady

Do 4 März 2026 roku obywatele Ukrainy mieli specjalne, uproszczone warunki do założenia firmy. Mogliśmy rejestrować się w CEIDG praktycznie każdy, kto miał legalny pobyt w Polsce. Wszystko się zmieniło.

Od 5 März 2026: specustawa z 2022 roku została wygaszana. To oznacza, że obywatele Ukrainy podlegają już bardziej restrykcyjnym warunkom — ale nie takim jak obywatele innych krajów spoza UE. Możliwość założenia JDG ma teraz tylko Ukrainiec z określonym statusem.

Kto może założyć firmę — jakie statusy się liczą?

Nie każdy Ukrainiec może teraz założyć firmę w Polsce. Wszystko zależy od Twojego statusu pobytu. Sprawdzę, które statusy dają Ci prawo do działalności.

Status PESEL UKR — czasowa ochrona

To jest najczęstszy status dla Ukraińców w Polsce. PESEL UKR przyznawany jest automatycznie w momencie rejestracji w systemie ochrony czasowej. Jest to czasowa ochrona udzielana na podstawie decyzji Rady UE 2022/382.

Kiedy możesz mieć PESEL UKR? Jeśli wjechałeś do Polski jako obywatel Ukrainy w wyniku wojny i zarejestrowałeś się u wojewody lub starośty. Status ten uprawnia Cię do:

• Założenia JDG w CEIDG — bez dodatkowych formalności
• Założenia Sp. z o.o. — na takich samych warunkach jak Polak
• Zatrudnienia (własne i pracownika) — bez zezwolenia na pracę
• Otwarcia rachunku bankowego
• Normalnego funkcjonowania biznesu

Wichtig: Status PESEL UKR jest przedłużony do 4 März 2027. Na ten moment nie ma ustalonej daty, kiedy się skończy — prawdopodobnie zostanie przedłużony ponownie. Ale warto śledzić komunikaty wojewody.

Inne statusy — pozwolenie na pobyt stały, długoterminowy

Jeśli masz pozwolenie na pobyt stały, pozwolenie na pobyt czasowy lub pozwolenie na pracę (nie na podstawie specustawy) — również możesz założyć firmę. Warunki są takie same jak dla PESEL UKR.

Polska Karta Seniora, EU long-term resident

Jeśli masz Polską Kartę Seniora (Pole's Card) lub jesteś EU long-term resident — również uprawniony do założenia firmy.

Co się zmienia praktycznie — co musisz zmienić w swojej firmie?

Jeśli już masz zarejestrowaną firmę przed 5 März 2026, to dobrze — nic nie musisz robić. Ale jeśli chcesz założyć nową firmę po tej dacie, przygotuj się na nowe procedury.

PESEL UKR — jak uzyskać czasową ochronę?

Procedura uzyskania PESEL UKR jest stosunkowo prosta i bezpłatna.

Krok 1: Zgłoszenie się do wojewody

Przychodzisz do wojewody (lub starosty — zależy od lokalizacji) z:

• Paszportem obywatela Ukrainy
• Potwierdzeniem opuszczenia Ukrainy (plik PDF z granicy, lub kopia)
• Danymi do kontaktu (adres w Polsce)

Czas: Czasami tego samego dnia, czasami do kilku dni.

Krok 2: Zaświadczenie o czasowej ochronie

Wojewoda wystawia zaświadczenie o czasowej ochronie (dokument potwierdzający Twój status).

Krok 3: PESEL UKR w urzędzie gminy

Idziesz do urzędu gminy (tam gdzie mieszkasz) z zaświadczeniem o ochronie czasowej. Urzędnik przypisuje Ci numer PESEL UKR.

Koszt: 0 PLN. Czas: Kilka minut do kilku dni.

Po uzyskaniu PESEL UKR — masz pełne prawo do założenia JDG lub Sp. z o.o.

Krok po kroku: rejestracja JDG dla obywatela Ukrainy

JDG (Jednoosobowa Działalność Gospodarcza) to najprostsza forma biznesu w Polsce — idealna dla freelancerów, konsultantów, handlowców. Rejestracja jest bezpłatna i szybka.

Krok 1: Zbierz dokumenty

• PESEL UKR — lub inny status pozwalający na działalność
• Paszport Ukrainy — lub ważny dokument pobytu
• Dowód zamieszkania w Polsce — umowa najmu, rachunek za energię, czy zaświadczenie od wynajmującego
• Adres siedziby firmy — może to być Twój adres prywatny

Krok 2: Zdecyduj o nazwie i kodzie PKD

Nazwa Twojej JDG musi zawierać Twoje imię i nazwisko, np. "Andriy Kovalenko — Leistungen IT", "Kateryna Bondarenko — Fryzjerstwo".

Kod PKD to klasyfikacja działalności — znajdziesz go na statystyka.gov.pl. Dla IT to 62.01.Z, dla fryzjerstwa 96.02.Z, itd.

Krok 3: Zarejestruj się w CEIDG

Opcja 1: Online (najszybciej) — wejdź na ceidg.gov.pl, zaloguj się przez e-PUAP (możliwość logowania przez paszport ukraiński), wypełnij formularz i wyślij. Rejestracja jest prawie natychmiast.

Opcja 2: Osobiście w urzędzie gminy — przychodzisz z dokumentami, wypełniasz formularz ZUS CEIDG-1, podpisujesz. Zajmuje kilka minut.

Koszt: 0 PLN — całkowicie bezpłatne dla obywateli Ukrainy.

Krok 4: Otrzymaj NIP i REGON

Po kilku dniach urząd skarbowy przyznaje Ci automatycznie:

• NIP — 10-cyfrowy numer podatkowy (potrzebujesz do faktur i rozliczeń)
• REGON — numer statystyczny (mniej ważny, ale przydatny)

NIP otrzymasz przesyłką, emailem, lub możesz pobrać ze strony urzędu skarbowego.

Krok 5: Otwórz rachunek bankowy

Prawie wszystkie banki w Polsce otwierają rachunki dla obywateli Ukrainy. Potrzebujesz:

• Paszport Ukrainy
• Numer PESEL UKR
• NIP
• Zaświadczenie z CEIDG (pobierasz bezpłatnie ze strony CEIDG)

Które banki? ING, PKO Bank Polski, mBank, Santander, Revolut Business, Wise — wszystkie przyjazne cudzoziemcom.

Krok 6: Zarejestruj się w ZUS (ubezpieczenie)

Jako prowadzący JDG musisz mieć ubezpieczenie emerytalne. Można to zrobić online na zus.pl.

Koszt: ~300-400 PLN/miesiąc (możesz mieć ulgi jeśli zarabiasz mało).

Jak założyć Sp. z o.o. jako Ukrainiec?

Sp. z o.o. (Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) to bardziej formalna struktura — wymaga więcej papierkowania, ale daje więcej ochrony i profesjonalnego wizerunku.

Wymogi — PESEL UKR + kapital

Potrzebujesz:

• PESEL UKR (lub inny status pozwalający)
• Kapitał zakładowy minimum 5000 PLN
• Dokumenty tożsamości (paszport Ukrainy)
• Dowód prawa do siedziby firmy

Procedura — system S24

Proces zakładania Sp. z o.o. odbywa się online przez s24.mf.gov.pl (portal ministerstwa finansów):

1. Wpłacisz kapitał 5000 PLN na subkonto tymczasowe w banku
2. Przygotowujesz umowę spółki — możesz to zrobić za darmo w S24
3. Złażasz wniosek do sądu przez S24 (500 PLN opłata sądowa)
4. Czekasz na rejestrację — zwykle 3-7 dni roboczych
5. Otrzymujesz NIP — automatycznie po zarejestrowaniu
6. Otwierasz rachunek bankowy dla spółki

Koszt całkowity: ~500 PLN (opłata sądowa) + koszty notariusza (jeśli umowę robisz u notariusza — 300-500 PLN).

Steuern i rozliczenia dla Ukraińca prowadzącego biznes

To jest najważniejsza część — musisz wiedzieć, co płacisz.

Dla JDG — podatek dochodowy PIT

Masz trzy opcje:

• PIT-36 (skala podatkowa) — płacisz 12% do 32% od zysku, zależy od przychodów. Można odliczać koszty. To opcja dla tych, którzy mają niezłe przychody.
• PIT-37 (samozatrudniający) — flat rate ~19%, ale z odliczeniami. Popularny wśród większych zarabiających.
• Ryczałt — stała stawka zależy od branży (12%-20%), nie trzeba prowadzić księgi. Najprostsze dla małych biznesów.

ZUS — ubezpieczenie emerytalne i zdrowotne

Jako samozatrudniony musisz płacić ZUS. Standardowo ~300-400 PLN/miesiąc. Są ulgi dla początkujących (2 lata) — wtedy płacisz ~50% tego kwotą.

VAT — kiedy jest wymagany?

Jeśli Twój przychód przekroczy 200 000 PLN rocznie — musisz się zarejestrować VAT-owcem. Poniżej tej kwoty — opcjonalny.

Stawki VAT w Polsce: 5%, 7%, lub 23% (standard) — zależy od produktu/usługi.

Dla Sp. z o.o. — podatek dochodowy CIT

Spółka płaci CIT (Corporate Income Tax) — 19% od zysku. Jeśli wypłacasz sobie dywidendę — dodatkowy podatek 19% od dywidendy.

Zezwolenie na pracę — czy Ukrainiec potrzebuje?

To jest obszar, w którym dużo się zmienia od 5 März 2026, dlatego warto dokładnie zrozumieć.

Prowadzenie własnej JDG — nie potrzebujesz zezwolenia

Jeśli masz PESEL UKR lub inny status czasowej ochrony — możesz prowadzić własną działalność bez żadnego zezwolenia na pracę. To prawo wynika z przepisów o ochronie czasowej.

Zatrudnianie pracowników — co się zmienia?

Jeśli chcesz zatrudnić kogoś w swojej firmie — procedura zmienia się w zależności od Twojego statusu:

• Jeśli masz PESEL UKR — możesz zatrudniać pracowników przez uproszczoną procedurę notyfikacji. Przesyłasz zawiadomienie do urzędu pracy w ciągu 7 dni od zatrudnienia pracownika. To jest bardzo proste.
• Jeśli masz inny status — procedura może być bardziej formalna (zezwolenie na pracę).

Zasady od 5 März 2026

Wszystkie osoby, niezależnie od kraju pochodzenia, które pracują w Polsce powinny być zatrudniane zgodnie z regulacjami. Dla obywateli Ukrainy z ochroną czasową procedury są uproszczone (notifikacja), ale dla innych zagraniczników mogą wymagać formalnego zezwolenia.

Dokładna lista dokumentów — co przygotować?

Do założenia JDG

• PESEL UKR (lub dokument pobytu)
• Paszport obywatela Ukrainy (oryginał + kopia)
• Dowód zamieszkania w Polsce (umowa najmu lub zaświadczenie)
• Imię i nazwisko w charakterach łacińskich (będzie na dokumentach)

Do założenia Sp. z o.o.

• PESEL UKR
• Paszport Ukrainy
• Dowód prawa do siedziby (umowa najmu, akt własności)
• Zaświadczenie o wpłacie kapitału (5000 PLN minimum)
• Dane do umowy spółki (przedmiot działalności, kapital, udziałowcy)

Do otwarcia rachunku bankowego

• Paszport Ukrainy
• PESEL UKR
• NIP (otrzymany po rejestracji CEIDG/KRS)
• Zaświadczenie z CEIDG/KRS
• Dowód zamieszkania (umowa najmu, rachunek za energię)

Co będzie z moją firmą po skończeniu ochrony czasowej?

To jest pytanie, które martwi wielu Ukraińców — a słusznie. Status PESEL UKR jest ograniczony czasowo.

Obecna sytuacja: Czasowa ochrona obowiązuje do 4 März 2027. Nic nie wskazuje na to, że się skończy — spodziewamy się przedłużenia. Ale to nie jest gwarancja.

Scenariusz 1: Przedłużenie ochrony

Najprawdopodobniej status zostanie przedłużony (jak to miało miejsce wcześniej). Wtedy Twoja firma będzie mogła funkcjonować normalnie.

Scenariusz 2: Brak przedłużenia

Jeśli ochrona się skończy i nie będziesz miał innego statusu pobytu — Twoja działalność zostanie wykreślona z CEIDG. Ale będziesz miał czas na zmianę formy (np. założenie Sp. z o.o. z polskim wspólnikiem, lub zmianę na inne formy pobytu).

Co warto zrobić teraz?

• Rozwijaj biznes solidnie — jeśli będziesz mieć dobre przychody, będziesz miał argumenty do przedłużenia pobytu
• Myśl o zmianie statusu na dłuższy — pozwolenie na pobyt długoterminowy, prawo stałego pobytu (jeśli spełniasz wymogi)
• Monitoruj zmiany prawne — śledź komunikaty wojewody i rządu
• Konsultuj się z prawnikiem — jeśli chcesz być pewny, że jesteś w zgodzie z prawem

Częste problemy i jak je rozwiązać

Problem 1: Nie mam jeszcze PESEL UKR

Rozwiązanie: Zgłoś się do wojewody (lub starosty) — procedura jest bezpłatna i szybka. Zajmie Ci to kilka dni. W razie pytań — zadzwoń na infolinię wojewody.

Problem 2: Chcę założyć Sp. z o.o., ale nie mam 5000 PLN kapitału

Rozwiązanie: Możesz pożyczyć pieniądze od znajomego, ale musisz się z nim rozliczyć i udokumentować pożyczkę. Lub załóż JDG — to bardziej elastyczne.

Problem 3: Bankbank nie chce otworzyć mi rachunku

Rozwiązanie: Spróbuj innego banku. Jeśli wszyscy odmawiają — mogą być problemy z Twoimi dokumentami. Sprawdź czy masz wszystkie wymagane papiery (NIP, zaświadczenie z CEIDG, dowód zamieszkania). Jeśli nic nie pomoże — skonsultuj się z prawnikiem.

Problem 4: Chcę zmienić NIP, zmienić nazwę JDG, lub coś innego?

Rozwiązanie: Możesz zmienić dane w CEIDG online na stronie CEIDG.gov.pl. Jeśli masz bardziej skomplikowany problem — pójdź do urzędu gminy lub poproś biuro rachunkowe.

Plan działania — co robić teraz?

Jeśli chcesz założyć firmę w Polsce jako obywatel Ukrainy, tutaj masz konkretny plan:

1. Krok 1 (dzień 1): Sprawdź swój status pobytu — czy masz PESEL UKR? Jeśli nie — zgłoś się do wojewody.
2. Krok 2 (dzień 3-7): Uzyskaj PESEL UKR (jeśli jeszcze go nie masz).
3. Krok 3 (dzień 7-8): Zdecyduj: JDG czy Sp. z o.o.? Dla większości będzie JDG.
4. Krok 4 (dzień 8-9): Zbierz dokumenty — paszport, dowód zamieszkania, dane do CEIDG.
5. Krok 5 (dzień 9): Zarejestruj się w CEIDG online — zajmie kilka minut.
6. Krok 6 (dzień 10-14): Czekaj na NIP z urzędu skarbowego.
7. Krok 7 (dzień 14-21): Otwórz rachunek bankowy dla firmy.
8. Krok 8 (dzień 21-25): Zarejestruj się w ZUS (ubezpieczenie).
9. Krok 9 (dzień 25+): Rób biznes!

Całą procedurę (od decyzji do pełnej rejestracji) możesz ukończyć w 3-4 tygodnie. Większość czasu czekasz na papiery od urzędu.