Pillar Two (globalny podatek minimalny 15%) wchodzi w życie w Polsce od 2025 roku. Poznaj, do jakich firm się stosuje, jak działa opodatkowanie wyrównawcze i czy twoja firma jest zagrożona.
Wprowadzenie: Co to jest globalny podatek minimalny?
Od 2025 roku Polska wdrożyła przepisy dotyczące globalnego podatku minimalnego wynoszącego 15%. Regulacja ta, znana jako Pillar Two, jest częścią międzynarodowej inicjatywy OECD na rzecz walki z agresywnym planowaniem podatkowym.
Celem jest zapewnienie, że duże grupy kapitałowe płacą co najmniej 15% efektywnego podatku dochodowego w każdym kraju, w którym prowadzą działalność. Jeśli firma czy grupa płaci mniej, musi zapłacić podatek wyrównawczy.
Pytanie, które stawiają sobie przedsiębiorcy: czy to mnie dotyczy? Odpowiedź zależy od wielkości grupy i struktury biznesu.
Pillar Two (Filar II) — czym jest i skąd pochodzi?
Globalny podatek minimalny to efekt pracy OECD w ramach inicjatywy BEPS 2.0 (Base Erosion and Profit Shifting). Inicjatywa opiera się na dwóch filarach:
- Pillar One: Zmiana uprawnień do opodatkowania zysków (dotyczy największych technologicznych firm)
- Pillar Two: Globalny podatek minimalny wynoszący 15% (dotyczy grup kapitałowych o przychodzach powyżej 750 mln EUR)
W Polsce obowiązuje Pillar Two. Pillar One nadal podlega negocjacjom na poziomie UE.
Czy dotyczy polskich firm? Kto jest objęty przepisami?
Globalny podatek minimalny dotyczy grup kapitałowych, a nie pojedynczych firm. Oto kluczowe kryteria:
| Wielkość przychodu grupy | Czy dotyczy Pillar Two? | Liczba firm w Polsce |
|---|---|---|
| Poniżej 750 mln EUR rocznie | Nie | 99% przedsiębiorstw |
| Od 750 mln EUR do 1 mld EUR | Tak (wymagane obliczenia) | Około 500–1000 |
| Powyżej 1 mld EUR | Tak (pełne obowiązki) | Około 8000 |
Szacuje się, że w Polsce Pillar Two dotyczy około 8 000 spółek. Dla większości MŚP to nie jest problem.
Jak działa globalny podatek minimalny? Mechanika opodatkowania
Myśl o Pillar Two w następujący sposób: jeśli grupa kapitałowa płaci mniej niż 15% efektywnie w danym kraju, musi wyrównać różnicę.
Przykład 1: Firma w Polsce z efektywnym podatkiem 19%
Przychody grupy: 1 miliard EUR rocznie
Przykład 2: Międzynarodowa grupa z niską efektywną stawką
Grupa z jednostkami w Polsce (19% CIT), Irlandii (12,5%) i Luksemburgu (0% – ulga)
W tym przykładzie grupa musiałaby zapłacić podatek wyrównawczy, aby osiągnąć minimum 15% efektywnie.
Wdrożenie Pillar Two w Polsce: Kiedy zaczyna się obowiązywać?
Polska wdrożyła przepisy Pillar Two w następujący sposób:
Okresy przejściowe
- Od 1 stycznia 2025: Pełne obowiązki dla lat podatkowych rozpoczynających się od tego dnia
- Dobrowolne stosowanie: Grupy mogą zastosować przepisy dobrowolnie dla lat podatkowych rozpoczynających się po 31 grudnia 2023
- Deklaracja: Grupy mogą złożyć deklarację między 1 marca a 30 maja 2026 (dla okresów 2024–2025)
Gdzie się zgłaszać?
W Polsce obowiązki związane z Pillar Two koordynuje:
- Ministerstwo Finansów — przepisy i interpretacje
- Urząd Skarbowy — dokumentacja i raporty
- Doradca podatkowy lub księgowy — obliczenia i wypełnianie formularzy
Wyłączenia i wyjątki: Kiedy Pillar Two nie obowiązuje?
Nawet jeśli grupa ma przychody powyżej 750 milionów EUR, mogą być wyłączenia:
Wyłączenie geograficzne
Działalność w krajach Unii Europejskiej mogą być wyłączone na określoną liczbę lat (lata przejściowe). Polska jest członkiem UE, ale przepisy mogą się zmienić.
Wyłączenie sektorowe
Niektóre sektory mogą mieć tymczasowe wyłączenia (negocjowane na poziomie UE):
- Instytucje finansowe (banki)
- Spółdzielnie ubezpieczeniowe
- Fundusze emerytalne
Wyłączenie dla małych przychodów
Grupy o przychodach poniżej 750 milionów EUR rocznie są całkowicie wyłączone.
Porównanie: Polska (19% CIT) vs. wymóg 15%
Polska stawka CIT wynosi 19%, co jest wyższe niż 15%. Czy to znaczy, że polskie firmy są bezpieczne?
Nominalna stawka vs. efektywna stawka
Nominalna stawka to stawka teoretyczna (19% w Polsce). Ale efektywna stawka — rzeczywista — jest niższa z powodu:
- Ulg podatkowych (np. B+R, edukacja)
- Strat z lat ubiegłych (zmniejszają przychód)
- Kosztów zaliczanych (amortyzacja, odprawy)
- Struktur biznesowych (sprzedaż między spółkami)
Przykład: Polska spółka z ulgami
Co robić, jeśli twoja grupa przewyższa próg 750 mln EUR?
Jeśli grupa kapitałowa podlega Pillar Two, należy podjąć następujące kroki:
Krok 1: Oblicz efektywną stawkę podatku
Sporządź raport GloBE (Global Base Erosion and Profit Shifting) zawierający:
- Przychody grupy w każdym kraju
- Zaksięgowane zyski i straty
- Rzeczywisty podatek zapłacony
- Efektywną stawkę podatku
Krok 2: Określ, czy wymóg 15% jest spełniony
Porównaj efektywną stawkę z 15%. Jeśli jest wyższa — brak działań. Jeśli jest niższa — przejdź do kroku 3.
Krok 3: Oblicz podatek wyrównawczy (QDMTT)
QDMTT (Qualified Domestic Minimum Tax) to podatek wyrównawczy, który powinna zapłacić w Polsce jednostka prowadząca działalność w naszym kraju.
Obliczenie:
Formuła podatku wyrównawczego:
Krok 4: Złóż raport do urzędu
Raport GloBE należy złożyć w urzędzie skarbowym. Obowiązujące formularze:
- Raport Pillar Two (GloBE Rule)
- Szczegółowa dokumentacja podatkowaa
- Potwierdzenie obliczenia efektywnej stawki
Praktyczne pytania i odpowiedzi
Czy moja mała spółka musi się martwić Pillar Two?
Jeśli należysz do grupy o przychodach poniżej 750 milionów EUR — nie. Prawie 99% polskich firm jest wyłączonych.
Co jeśli pracuję z zagraniczną grupą kapitałową?
Jeśli grupa ma polskq spółkę i przychody powyżej 750 mln EUR, przepisy mogą dotyczyć. Skonsultuj się z doradcą podatkowym.
Czy 19% CIT w Polsce gwarantuje bezpieczeństwo?
Nie — liczą się ulgi i efektywna stawka. Jeśli masz duże odprawy, straty z lat ubiegłych lub skomplikowaną strukturę, sprawdź efektywną stawkę.
Jak Pillar Two wpływa na plany rozwojowe grupy?
Może zmienić decyzje o lokalizacji nowych spółek. Krainy o niskiej stawce podatku (poniżej 15%) będą mniej atrakcyjne dla dużych grup.
Piotr Nowak
Wiek: 45 lat
Wykształcenie: Magister SGH Warszawa, specjalizacja międzynarodowe prawo podatkowe
Doświadczenie: 18 lat w doradztwie podatkowym, w tym 8 lat specjalizujący się w BEPS i transferach cenowych
Licencja: Doradca podatkowy
Piotr specjalizuje się w optymalizacji podatkowej dla dużych grup kapitałowych i międzynarodowych struktur biznesowych. Prowadził projekty implementacji Pillar Two dla klientów w Polsce, Niemczech i Czechach. Zna szczegóły OECD BEPS 2.0 zarówno teoretycznie, jak i praktycznie.
Powiązane artykuły
Kalendarz zmian podatkowych 2026
Wszystkie terminy, limity i nowe przepisy obowiązujące w 2026 roku dla firm i podatników.
Podatek dochodowy (PIT/CIT) — przewodnik 2026
Kompletne informacje o stawkach, ulga, obliczeniach i obowiązkach reportowania dla przedsiębiorców.
CIT estoński 2026 — warunki i korzyści
Alternatywna forma opodatkowania dla małych i średnich firm — warunki i praktyczne obliczenia.