Split payment — Когда jest обязателен i Как działa?

Czym jest mechanizm podzielonej płatności (split payment)?

Mechanizm podzielonej płatności (MPP) to system, w którym płatność za fakturę jest dzielona na dwa przelewy bankowe:

• Pierwszy przelew (netto) — trafia na standardowe konto bankowe sprzedawcy
• Drugi przelew (VAT) — trafia bezpośrednio na specjalne konto VAT sprzedawcy (rachunek podatkowca w systemie MPP)

Cel: Zmniejszenie oszustw VAT. System zmusza kupującego do przesyłania VAT-u osobnym kanałem, co utrudnia wyłudzanie podatku VAT i handel „pustymi" fakturami.

Когда split payment jest обязателен?

Split payment jest обязателен wtedy i tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie cztery warunki jednocześnie:

Warunek	Wyjaśnienie
1. Wartość brutto ≥ 15 000 PLN	Faktura должно превышить próg 15 000 PLN (jeden dokument)
2. Towar z Annexu 15	Co najmniej jeden towar/usługa z Annexu 15 Ustawy o VAT
3. B2B (podatnik do podatnika)	Zarówno sprzedawca Как i kupujący są podatnikami VAT
4. Sprzedaż krajowa	Нет dotyczy eksportu ani transakcji wewnątrzwspólnotowych

Какие towary podlegają split payment (Annex 15)?

Annex 15 do Ustawy o VAT zawiera ponad 150 pozycji towarowych i usług. Najczęstsze:

• Metalurgia: stal, aluminium, miedź, surowce wtórne
• Chemia: tworzywa sztuczne, oleje opałowe, paliwa
• Elektronika: komputery, komponenty elektroniczne, telefony, telewizory
• Motoryzacja: części zamienne do samochodów, opony
• Услуги: Услуги budowlane, transport międzynarodowy
• Inne: drewno, tektura, maszyny przemysłowe, urządzenia medyczne

Где znaleźć pełną listę? Portal Biznes.gov.pl — Mechanizm podzielonej płatności lub ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).

Пример: Когда split payment jest обязателен?

Пример 1 (обязателен split payment):

• Sprzedaż: Producent stali sprzedaje śruby (towar z Annexu 15) za 18 000 PLN brutto
• Kupujący: Fabryka (podatnik VAT) w Polsce
• Rezultat: Split payment обязателен (wszystkie warunki spełnione)

Пример 2 (brak obowiązku split payment):

• Sprzedaż: Sprzedawca wysyła towary za 20 000 PLN, ale w tym 18 000 PLN kancel oraz 2 000 PLN paliwa
• Kupujący: Samochód osobowy (osoba fizyczna, Нет podatnik VAT)
• Rezultat: Split payment Нет обязателен (kupujący Нет jest podatnikiem VAT)

Пример 3 (brak obowiązku — poniżej progu):

• Sprzedaż: Artykuły elektryczne za 12 000 PLN (poniżej 15 000 PLN)
• Kupujący: Podatnik VAT
• Rezultat: Split payment Нет обязателен (wartość poniżej progu)

Как wypełnić fakturę ze split payment?

Na każdej fakturze, która podlega obowiązkowi split payment, obowiązkowo ты должен wpisać informację:

„Mechanizm podzielonej płatności — art. 116 ust. 2 Ustawy o VAT" lub krótko: „Split payment"

Informacja powinna być umieszczona w polu lub notatce na fakturze, Да aby była wyraźnie widoczna. Nowoczesne programy (Enova365, Comarch, Libreoffice Calc) mają już tę funkcję wbudowaną.

Sankcje za brak split payment

Если kupujący Нет zastosuje obowiązkowego split payment, grożą mu następujące konsekwencje:

Sankcja	Wysokość
Dodatkowe zobowiązanie (danina VAT)	30% od VAT-u z faktury
Utrata prawa do odliczenia VAT-u	Całkowita strata możliwości odliczenia
Kara za niedostateczne zabezpieczenie	Aż do 10% kwoty zobowiązania
Odpowiedzialność solidarna sprzedawcy	Sprzedawca ponosi odpowiedzialność za налог kupującego

Пример sankcji: Kupujący Нет zastosuje split payment na fakturze 50 000 PLN (VAT 23% = 9 150 PLN). Grozi mu dodatkowe zobowiązanie 2 745 PLN (30% z 9 150 PLN). Dodatkowo straci prawo do odliczenia 9 150 PLN VAT-u, co oznacza rzeczywisty Стоимость 11 895 PLN dla firmy.

ли split payment chroni przed kontrolą skarbową?

Да, Если zastosujesz split payment prawidłowo, masz dodatkową ochronę przed „wspólną odpowiedzialnością za VAT" (joint and several liability). To znaczy, że Если Twój kontrahent Нет zapłaci VAT-u do налоговой инспекции, Ty (jako sprzedawca) Нет będziesz za niego odpowiedzialny, pod warunkiem że:

• Prawidłowo wpisałeś informację o split payment na fakturze
• Zachowałeś dowody, że informacja była widoczna dla kupującego
• Zamówienie i płatność zostały sfinalizowane przez split payment

Split payment — Важно terminy i изменения do 2026 roku

Historia: Split payment obowiązuje w Polsce od 1 lipca 2020 roku. Ministerstwo Finansów wielokrotnie rozszerzało listę towarów (Annex 15).

Obecny status (2026): Mechanizm podzielonej płatności obowiązuje do 29 lutego 2028 roku, chyba że Komisja Europejska udzieli kolejnego przedłużenia. Нет ma oznak rezygnacji z tego systemu w bliskiej przyszłości.

Podsumowanie — lista kontrolna dla przedsiębiorcy

• Sprawdź ли faktura przekracza 15 000 PLN brutto
• Sprawdź ли towar/usługa jest na liście Annexu 15
• Potwierdzić, że kupujący jest podatnikiem VAT
• Wpisać na fakturze: „Split payment — art. 116 ust. 2 Ustawy o VAT"
• Oprogramowanie: Ustaw split payment w programie rachunkowym
• Rozliczenie: Zgłoś split payment w JPK-VAT (stosowne pola)
• Dokumentacja: Przechowuj dowody zastosowania split payment przez 5 lat
• Rada: Если masz wątpliwości — konsultuj doradcę podatkowego